ایران بهترین دوست منطقه ای آمریکا در خاورمیانه

نویسنده: ویتنی اولیچindex

مترجم: یاسر خورشیدوند

روزنامه کریستین ساینس مانیتور که یکی از روزنامه های پرتیراژ چاپ شهر بوستون در ایالات متحده آمریکاست، امروز هفتم ژانویه سال ۲۰۱۴ در مقاله ای تحلیلی تحت عنوان «آیا ایران در حال تبدیل شدن به بهترین دوست منطقه ای آمریکا در خاورمیانه است؟» به بررسی نقش ایران در تحولات اخیر خاورمیانه پرداخته است. آنچه در ادامه این نوشتار بدان پرداخته می شود ترجمه ای از این مقاله است که جهت استفاده دانشجویان علوم سیاسی و روابط بین الملل کشور از متون و تحلیل های روز دنیا ارائه می شود.
ایران که بعد از مدت ها با چراغ سبز آمریکا برای شرکت در کنفرانس صلح سوریه روبرو شده است؛ در مساله ممانعت از رشد افراط گرایان سنی مذهب در مناطق مختلف خاورمیانه به ویژه در عراق منافع مشترک بسیاری با آمریکا دارد. به عقیده نویسنده این مقاله، چنین منافع مشترکی بیش از پیش موجب نزدیکی ایران و آمریکا به یکدیگر خواهد شد. اما بنابر اظهارات سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در روز یکشنبه هفته جاری، ایران پیشنهاد آمریکا برای ایفای نقش جانبی و حاشیه ای در کنفرانس موسوم به ژنو ۲ که در ماه جاری برگزار می شود را به طور کلی رد و آن را دون شان خود می داند و خواهان دعوت مستقیم از این کشور برای شرکت در کنفرانس است.
با فرو رفتن خاورمیانه در سیاه چاله خشونت های فرقه ای به ویژه در عراق و افغانستان همزمان با شروع روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، کشور ایران که بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز به مثابه یک «جزیره ثبات» در میان منطقه بی ثبات خاورمیانه می ماند؛ از اهمیت به سزایی برای آمریکا برخوردار خواهد بود.
کنفرانس ژنو ۲ در تاریخ ۲۲ ژانویه (دومن بهمن ماه سال ۱۳۹۲) با حضور مقامات بیش از ۲۰ کشور به همراه نمایندگان مخالفان دولت سوریه و به دعوت سازمان ملل برگزار می شود. اخزر ابراهیمی نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه به صراحت از شرکت ایران در مذاکرات صلح دفاع کرده و روز یکشنبه هفته جاری، وزیر امور خارجه آمریکا گفت: ” ایران در صورتیکه با کنار رفتن رژیم بشار اسد و جایگزینی آن با یک حکومت انتقالی موافقت کند می تواند در کنفرانس صلح ژنو ۲ حضور داشته باشد.”
در طرف مقابل، دولت جدید ایران نیز با دیدی مثبت به تقویت روابط با غرب می نگرد. حسن روحانی رئیس جمهوری منتخب مردم ایران، روز یکشنبه همین هفته در مصاحبه ای که با یک روزنامه آلمانی داشت در اظهار نظری که پیش از این سابقه نداشت، گفت: “ایران خواهان بهبود روابط دوجانبه با ایالات متحده آمریکا و دیگر قدرت های غربی است.” روحانی که با وعده بهبود روابط با غرب در رقابت های انتخاباتی ایران به پیروزی رسید در ادامه مصاحبه اش با این روزنامه گفت: “ما به دنبال بازسازی مجدد و بهبود روابط مان با کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بر مبنای احترام متقابل هستیم.”
به رغم گرمی روابط بین واشنگتن و تهران در ماه های اخیر به ویژه با توافق ایران با گروه ۱+۵ در بحث هسته ای، هنوز هم در بحث بحران سوریه این دو کشور در دو سوی متفاوت و در مقابل یکدیگر قرار گرفته اند. در طول سه سالی که از بحران سوریه می گذرد، این نزاع تاکنون جان بیش از ۱۰۰ هزار نفر را گرفته و موجب آوارگی ملیون ها نفر شده است. ایران در بحران سوریه هیچ گاه از ارسال کمک های نظامی و نیروی انسانی به رژیم بشار اسد ابایی نداشته است.
به گزارش پایگاه تحلیلی کریستین ساینس مانیتور، ایران از همان زمان وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ میلادی سوریه را به عنوان کانالی برای انتقال سلاح، پول و سایر حمایت ها از شیعیان لبنان، حماس و سایر گروه های جهادی منطقه که ایران آنها را به عنوان خط مقدمی در مقابل اسرائیل تلقی می کند، استفاده کرده است. اگر رژیم اسد در سوریه از مسند قدرت کنار گذاشته شود، ایران این مسیر استراتژیک خود را از دست خواهد داد.
به گزارش رویترز، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در مورد حضور ایران در مذاکرات صلح سوریه گفت: ” ایران برای حضور در این مذاکرات باید ثابت کند که حضورش در این مذاکرات اوضاع را بدتر نکرده و قدمی مثبت در راه حل این بحران بر خواهد داشت.” به گزارش نیویورک تایمز، آمریکا و ایران که به آرامی در حال پی گیری منافع متضاد خود در منطقه بوده اند، اکنون با منافع مشترکی که در مقابله با جنبش بین المللی مبارزان جوان سنی در منطقه در حال قرار گرفتن در یک مسیر مشترک بوده و هر روز بیش از پیش به هم نزدیک می شوند. این گروه های مسلح سنی مذهب که با خودروهای پیکاب و تفنگ های کلاشنیکف خود تلاش می کنند پرچم سیاه القائده را در خط بحران سوریه، لبنان، عراق، افغانستان و یمن به احتزاز درآورند؛ اکنون به مهمترین دشمن مشترک ایران و آمریکا در منطقه خاورمیانه تبدیل شده اند. یکشنبه هفته جاری ایران پیشنهاد پیوستن به آمریکا در ارسال کمک های نظامی به دولت عراق برای بیرون راندن شبه نظامیان سنی از استان الانبار را ارائه داد.
به نظر بسیاری از کارشناسان آمریکایی، ایران به عنوان «جزیره ی ثبات» در منطقه ای که در طاعون اعتراضات خشونت بار، منازعات فرقه ای و بمب گذاران انتحاری قرار گرفته است، انتخاب های زیادی برای آمریکا در برخورد با این کشور باقی نگذاشته است. ماشاالله شمس الواعظین روزنامه نگار اصلاح طلب سابق ایرانی که به دقت تحولات بهار عربی را دنبال می کند معتقد است: ” ما و آمریکا با دشمن واحدی مواجه شده ایم و دشمن دشمن ما دوست ماست.” وی یادآوری می کند که چگونه نیروها و نهاد های اطلاعاتی ایران در جریان جنگ آمریکا با طالبان در سال ۲۰۰۱ اطلاعات موثقی را در اختیار نیروهای ویژه آمریکا قرار دادند. در آن زمان نیز طالبان دشمن مشترک ایران و آمریکا به حساب می آمد. در حالیکه دولت اوباما همواره توان بالقوه ایران برای تبدیل شدن به یک بازیگر تاثیر گذار در مسائل منطقه ای از افغانستان گرفته تا سوریه را مورد تصدیق قرار می دهد، دولت های پیشین در آمریکا تمامی تمرکز خود را بر مسئله هسته ای ایران قرار داده بودند. اکنون و پس از توافق هسته ای ایران با غرب به نظر می رسد راه برای برداشتن گام های بعدی در مسیر نزدیکی ایران به آمریکا هموار تر باشد.
در این هفته یکی از مقامات سابق وزارت خارجه که مایل نبود نامش فاش شود به خبرنگاران گفت: “قدم هایی وجود دارد که ایران می تواند با برداشتن آنها به جامعه جهانی ثابت کند با جدیت به دنبال ایفای یک نقش فعال در بحران سوریه است.” حمید رضا ترقی از تحلیل گران سیاسی متعصب طرفدار حاکمیت در ایران در گفتگو با روزنامه نیویورک تایمز گفت: “آمریکایی به نقش ایران در صلح و ثبات منطقه ای اعتراف کرده اند اما وقتی که بحث از دعوت ما برای حضور در کنفرانس صلح سوریه به میان می آید، آنها ما را به عنوان کشوری در حاشیه این نشست تلقی می کنند و این توهین آمیز است

۷ / ۱ / ۲۰۱۴ در روزنامه کریستین ساینس بوستون (آمریکا)


این مطلب را چاپ کنید

نظرات شما

ایمیل شما منتشر نخواهد شد پر کردن قسمت های ستاره دار الزامی است *

*


8 − هفت =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>